Το αιθέριο έλαιο λεβάντας είναι ένα από τα πιο ευέλικτα και δημοφιλή αιθέρια έλαια στον κόσμο, γνωστό για τις καταπραϋντικές και αρωματικές του ιδιότητες. Προερχόμενο από το βότανο λεβάντα ή Lavandula angustifolia, το αιθέριο έλαιο λεβάντας χρησιμοποιούνταν εδώ και αιώνες στην παραδοσιακή ιατρική, ενώ θεωρείται αναπόσπαστο κομμάτι στη βιομηχανία καλλυντικών, στην αρωματοποιία, αλλά και στην αρωματοθεραπεία. Το υπέροχο αυτό λάδι λεβάντας (πάντα μιλάμε για αιθέριο έλαιο λεβάντα) ξεχωρίζει για το απαλό, λουλουδάτο άρωμα του και τις πολλαπλές χρήσεις του, από την χαλάρωση και την ανακούφιση από το στρες μέχρι τη φροντίδα του δέρματος και την επούλωση πληγών.
Σε αυτό το άρθρο θα εστιάσουμε εκτενώς στο αιθέριο έλαιο λεβάντας, εξερευνώντας την ιστορία του, τον τρόπο παραγωγής του και τη χημική του σύνθεση. Επίσης, θα δούμε ότι το αιθέριο έλαιο λεβάντα έχει ιδιότητες που το καθιστούν μοναδικό, ενώ θα απαντήσουμε και σε μια σειρά από ερωτήσεις όπως «γιατί να χρησιμοποιήσω το αιθέριο έλαιο λεβάντα στο πρόσωπο;», «πως βοηθάει στη χαλάρωση;», ή «πώς φτιάχνω αιθέριο έλαιο λεβάντας;». Και φυσικά θα αναφερθούμε στο πώς μπορείτε να εντάξετε στη ρουτίνα σας το αιθέριο έλαιο λεβάντας της Alembicon.
Ιστορία και παραδοσιακές χρήσεις της λεβάντας
Η λεβάντα έχει μία απίστευτα μεγάλη ιστορία, καθώς οι αρχαίοι πληθυσμοί είχαν ανακαλύψει από πολύ νωρίς τα οφέλη της χρησιμοποιώντας την ως βότανο, λάδι λεβάντας ή αργότερα και ως αιθέριο έλαιο λεβάντα. Πιο συγκεκριμένα, οι αρχαίοι Αιγύπτιοι την χρησιμοποιούσαν στη διαδικασία της μουμιοποίησης, καθώς επίσης και σε αρώματα, ενώ είναι γνωστή η αγάπη της Κλεοπάτρας για το άρωμα του συγκεκριμένου βοτάνου. Οι Ρωμαίοι στρατιώτες είχαν μαζί τους λεβάντα στις εκστρατείες τους για να τη χρησιμοποιούν στην περιποίηση και τον καθαρισμό των τραυμάτων, ενώ στην αρχαία Ελλάδα, ο Διοσκουρίδης και ο Πλίνιος την συνιστούσαν για πληγές, πονοκεφάλους και δερματικές παθήσεις.
Στον Μεσαίωνα, η λεβάντα χρησιμοποιούνταν ως ηρεμιστικό και καλλιεργήθηκε ευρέως σε μοναστήρια, ενώ κατά τη Βικτωριανή εποχή ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής η χρήση της σε αρώματα και καλλυντικά [1]. Σήμερα, το λάδι λεβάντας είναι βασικό στην αρωματοθεραπεία, αλλά και στα καλλυντικά, με ένα μεγάλο ποσοστό της παραγωγής να προέρχεται κυρίως από κυρίως χώρες όπως η Γαλλία, η Βουλγαρία, αλλά και η Ελλάδα.
Παραγωγή του αιθέριου ελαίου λεβάντας
Η παραγωγή του αιθέριου ελαίου λεβάντας γίνεται με ατμοαπόσταξη, ωστόσο όλη η διαδικασία που πραγματοποιούμε στην Alembicon έχει μελετηθεί βήμα βήμα, ώστε να μας δίνει ένα βιολογικό προϊόν με μοναδικά χαρακτηριστικά προσπαθώντας παράλληλα να βρισκόμαστε σε πλήρη αρμονία με τη φύση. Παρακάτω αναφέρουμε τη διαδικασία για να γνωρίζετε με λεπτομέρειες πως δημιουργείται το αιθέριο έλαιο λεβάντα που κρατάτε στα χέρια σας, από τη στιγμή που το φυτό βρισκόταν στο χωράφι μας μέχρι τον έλεγχο και την τελική τυποποίηση:
- Συγκομιδή: Επιλεκτική συγκομιδή των ανθικών κορυφών για υψηλή απόδοση. Η λεβάντα, άλλωστε, προέρχεται από τα χωράφια της φάρμας μας στο Μελισσοχώρι, τα οποία γνωρίζουμε πως μπορούν να προσδώσουν εξαιρετική ποιότητα στα φυτά που καλλιεργούμε.
- Απόσταξη: Τα φυτικά μέρη τοποθετούνται σε αποστακτήριο υπο επιλεγμένες φυσικοχημικές συνθήκες, όπου εξάγονται τα αιθέρια έλαια από τη λεβάντα με βασικό στόχο να διατηρηθούν οι ιδιότητες του φυτού.
- Ποιοτικός έλεγχος: Το έλαιο πρέπει να έχει υψηλή περιεκτικότητα σε λιναλοόλη και οξικό λιναλυλεστέρα. Γι’ αυτό και πραγματοποιούμε δειγματοληψίες και αυστηρούς ελέγχους, ώστε να ελέγχουμε τα ποιοτικά χαρακτηριστικά.
Στην Alembicon, η παραγωγή ακολουθεί βιολογικές μεθόδους, ενώ τα προϊόντα μας είναι απαλλαγμένα από χημικά λιπάσματα και φυτοφάρμακα.
Χημική σύνθεση του αιθέριου ελαίου λεβάντας
Το αιθέριο έλαιο λεβάντας περιέχει πάνω από 100 ενώσεις, ωστόσο αυτές που χαρίζουν στο φυτό το χαρακτηριστικό γλυκό του άρωμα είναι τα τερπενοειδή. Μάλιστα, ειδικότερα στο έλαιο λεβάντας οι δύο βασικότερες ενώσεις είναι η λιναλοόλη και ο οξικός λιναλυλεστέρας. Ας δούμε, όμως, ορισμένες από τις βασικές ενώσεις, αλλά και τις ιδιότητες που προσδίδει καθεμία από αυτές τόσο στη λεβάντα ως φυτό όσο και στο τελικό προϊόν:
- Λιναλοόλη: (20-45%) Χαρίζει στο φυτό και κατ΄ επέκταση και στο αιθέριο έλαιο λεβάντας χαλαρωτικές, ηρεμιστικές και αντιμικροβιακές ιδιότητες.
- Οξικός λιναλυλεστέρας: (25-45%) Είναι το συστατικό που προσφέρει καταπραϋντική και αντιβακτηριακή δράση.
- Τερπινεν-4-όλη: Είναι γνωστή για την αντιβακτηριακή, αντιμυκητιακή, αντιφλεγμονώδη, αλλά και αντιοξειδωτική δράση της.
- Cis beta Ocimene, trans beta Ocimene: Σε μικρότερες ποσότητες αλλά είναι χαρακτηριστικά της ποιότητας. Χάρη σε αυτά η Λεβάντα έχει περισσότερη αντιοξειδωτική και αντιμικροβιακή δράση, ενώ χαρίζουν και νότες φρεσκάδας.
Ιδιότητες του αιθέριου ελαίου λεβάντας
Το αιθέριο έλαιο λεβάντα έχει ιδιότητες που το καθιστούν μοναδικό και γι΄ αυτό χρησιμοποιείται τόσο σε καλλυντικά όσο και σε προϊόντα που συμβάλλουν στη χαλάρωση και στη μείωση του στρες. Αξίζει, μάλιστα, να αναφέρουμε ότι το αιθέριο έλαιο λεβάντας συστήνεται και από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό φαρμάκων (EMA) για την καταπολέμηση της αϋπνίας, τις διαταραχές της διάθεσης, αλλά και το στρες. Παρακάτω, λοιπόν, θα εξετάσουμε το αιθέριο έλαιο λεβάντα και τις ιδιότητες του, αναφέροντας τις βασικότερες από αυτές:
- Ηρεμιστικές: Μειώνει το άγχος και προάγει τον ύπνο [2]. Έχει διαπιστωθεί πως η λεβάντα έχει την ικανότητα να ηρεμεί το νευρικό σύστημα και να βελτιώνει την ποιότητα του ύπνου. Μελέτη του 2012 έδειξε ότι η εισπνοή λεβάντας μειώνει τα επίπεδα κορτιζόλης, της ορμόνης του στρες, κατά 25% [3].
- Αντιφλεγμονώδεις: Καταπραΰνει ερεθισμούς και φλεγμονές. Το αιθέριο έλαιο λεβάντας εάν αραιωθεί σε κρεμώδη βάση μπορεί να χρησιμοποιηθεί ακόμη και σε δερματικές παθήσεις, καθώς ανακουφίζει από τον κνησμό και καταπραΰνει το ερεθισμένο δέρμα.
- Αντιμικροβιακές: Καταπολεμά βακτήρια, ιούς και μύκητες γι’ αυτό και συχνά χρησιμοποιείται σε προϊόντα για την περιποίηση του δέρματος, αλλά και την επούλωση τραυμάτων.
- Αντιοξειδωτικές: Προστατεύει το δέρμα από οξειδωτικό στρες. Από την αρχαιότητα ακόμη η λεβάντα χρησιμοποιούνταν για την περιποίηση του δέρματος και την αντιγηραντική της δράση.
- Αναλγητικές: Ανακουφίζει από πόνους και κράμπες χάρη στην αναλγητική της δράση γι΄ αυτό και τοέλαιο λεβάντας συστήνεται για μασάζ αραιωμένο σε έλαιο βάσης. Επίσης, η λεβαντα συστήνεται και σε άτομα με πονοκεφάλους και ημικρανίες μειώνοντας την ένταση τους [4].
Γιατί να χρησιμοποιήσω το αιθέριο έλαιο λεβάντα στο πρόσωπο;
Εκτός από τις ιδιότητες που αναφέρθηκαν λίγο πιο πάνω η λεβάντα χρησιμοποιείται ευρέως σε προϊόντα περιποίησης για το πρόσωπο, κάτι που ωστόσο δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό στο ευρύ κοινό. Μάλιστα, επειδή αρκετοί φίλοι μας ρωτάνε «γιατί να χρησιμοποιήσω το αιθέριο έλαιο λεβάντα στο πρόσωπο; σε ποιες περιπτώσεις βοηθάει;», θα σας δώσουμε ορισμένα στοιχεία για να λύσουμε τη συγκεκριμένη απορία. Συγκεκριμένα, η λεβάντα συμβάλλει στην:
- Αντιμετώπιση της ακμής: Η αντιμικροβιακή της δράση μειώνει τα βακτήρια που προκαλούν ακμή, ενώ η αντιφλεγμονώδης δράση μειώνει την ερυθρότητα. Επιπλέον, το αιθέριο έλαιο λεβάντας είναι μη φαγεσωρογόνο, που σημαίνει ότι δε φράζει τους πόρους και δε δημιουργεί ακμή.
- Επούλωση πληγών: Το συγκεκριμένο προϊόν έχει την ικανότητα να επιταχύνει την επούλωση εγκαυμάτων, κοψιμάτων και εκδορών. Μάλιστα, μελέτες που έχουν διεξαχθεί έδειξαν ότι η λεβάντα μειώνει τον χρόνο επούλωσης μέχρι και 20%.
- Αντιγήρανση: Τα αντιοξειδωτικά, που περιέχει μειώνουν τις ρυτίδες και βελτιώνουν την ελαστικότητα. Επιπλέον, έχει αναπλαστικές ιδιότητες και συμβάλλει στην καλή ενυδάτωση του δέρματος.
- Καταπράυνση ερεθισμών: Ανάμεσα στααιθέρια έλαια, η λεβάντα είναι από τα λίγα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ακόμη και σε ευαίσθητο δέρμα ή σε δέρμα με έκζεμα, ψωρίαση και δερματίτιδα.
Ποιες είναι οι χρήσεις του αιθέριου ελαίου λεβάντας;
Το έλαιο της λεβάντας μπορεί να χρησιμοποιηθεί με πολλούς τρόπους για να μπορέσετε να αποκομίσετε τις σημαντικές ευεργετικές του ιδιότητες. Ωστόσο, καλό είναι να θυμάστε πως η ποιότητα του αιθέριου ελαίου που θα προμηθευτείτε παίζει σημαντικό ρόλο, καθώς όσο καλύτερη είναι τόσο μεγαλύτερα θα είναι και τα οφέλη. Απαντώντας στις ερωτήσεις που δεχόμαστε κατά καιρούς σας δίνουμε μερικούς τρόπους για να χρησιμοποιήσετε το αιθέριο έλαιο λεβάντα:
Aromatherapy
Προσθέστε 3-5 σταγόνες σε συσκευή αρωματοθεραπείας για χαλάρωση. Η εισπνοή λεβάντας μειώνει το άγχος και βελτιώνει τη διάθεση.
Τοπική εφαρμογή στο δέρμα
Σε 10 ml έλαιο βάσης (αμυγδαλέλαιο ψυχρής έκθλιψης) βάλτε 1 -2 σταγόνες αιθέριο έλαιο και εφαρμόστε στο δέρμα για προβλήματα ακμής, εγκαύματα ή για απολυμαντική δράση.
Πως φτιάχνω λεβάντα τσάι;
Εδώ θα σας προτείνουμε ένα διαφορετικό τρόπο για να κάνετε τη λεβάντα τσάι και να χαλαρώσετε μετά από μία δύσκολη μέρα. Φτιάξτε μία κούπα απλό τσάι και προσθέστε μέσα μία σταγόνα από το αιθέριο έλαιο λεβάντας. Είναι ο γρηγορότερος τρόπος για να κάνετε μία κούπα τσάι με εκπληκτικό άρωμα και ηρεμιστική δράση.
Πώς φτιάχνω αιθέριο έλαιο λεβάντας στο σπίτι;
Η οικιακή παραγωγή αιθέριου ελαίου είναι μία απαιτητική διαδικασία, καθώς απαιτείται να τηρηθούν συγκεκριμένες θερμοκρασίες και χρόνοι, ώστε να μπορέσετε να λάβετε ένα προϊόν καλής ποιότητας, ενώ απαιτείται και σημαντική ποσότητα φυτών. Εάν θέλετε να χρησιμοποιήσετε αιθέριο έλαιο καλύτερα προμηθευτείτε έτοιμο, ώστε να ξέρετε ότι έχουν τηρηθεί όλες οι απαιτούμενες διαδικασίες για την παραγωγή του, έχει ελεγχθεί σχολαστικά και διαθέτει όλα τα ποιοτικά χαρακτηριστικά που το κάνουν τόσο πολύτιμο.
Αν, ωστόσο, θέλετε να πειραματιστείτε και να δημιουργήσετε κάτι μόνοι σας τότε σας προτείνουμε να φτιάξετε έγχυμα σε έλαιο με τον εξής τρόπο.
- Συλλέξτε φρέσκα άνθη λεβάντας.
- Τοποθετήστε σε γυάλινο βάζο με έλαιο βάσης (π.χ. αμυγδαλέλαιο).
- Αφήστε στον ήλιο για 2 εβδομάδες, ανακινώντας καθημερινά.
- Σουρώστε και αποθηκεύστε σε ένα σκουρόχρωμο μπουκάλι.
Συνταγές με αιθέριο έλαιο λεβάντας
Εάν η λεβάντα είναι ένα από τα βότανα που θέλετε να ενσωματώσετε στην καθημερινότητα σας είτε γιατί σας αρέσει το λουλουδένιο άρωμα της είτε γιατί θέλετε να χαλαρώσετε παρακάτω σας δίνουμε μερικούς εύκολους τρόπους για να το κάνετε:
1. Χαλαρωτικό σπρέι χώρου
- Υλικά: 100 ml αποσταγμένο νερό, 10 σταγόνες αιθέριο έλαιο λεβάντας,5 ml αλκοόλη
- Οδηγίες: Αναμείξτε σε μπουκάλι σπρέι και ψεκάστε στο υπνοδωμάτιο ή στα σκεπάσματα σας για να κοιμηθείτε καλύτερα.
2. Καταπραϋντικό λάδι για δέρμα
- Υλικά: 30 ml αμυγδαλέλαιο ψυχρής έκθλιψης, 3 σταγόνες αιθέριο έλαιο λεβάντας,1 σταγόνα αιθέριο έλαιο χαμομηλιού
- Οδηγίες: Αναμείξτε και εφαρμόστε σε ερεθισμένο δέρμα.
3. Τονωτικό προσώπου
- Υλικά: 50 ml νερό τριαντάφυλλου και 3 σταγόνες αιθέριο έλαιο λεβάντας
- Οδηγίες: Αναμείξτε και εφαρμόστε στο πρόσωπο με βαμβάκι.
Από που θα αγοράσετε αιθέριο έλαιο λεβάντας;
Επιλέξτε αιθέριο έλαιο λεβάντας από αξιόπιστες πηγές με πιστοποίηση GR-BIO-10. Η Alembicon προσφέρει λάδι λεβάντας από βιολογικές ελληνικές καλλιέργειες, εξασφαλίζοντας υψηλή ποιότητα. Ελέγξτε την ετικέτα για καθαρότητα και αποφύγετε νοθευμένα προϊόντα.
Για μέγιστα οφέλη, συνδυάστε το αιθέριο έλαιο λεβάντας με:
- Αιθέριο έλαιο μελισσόχορτου: Για εσωτερική ηρεμία και χαλάρωση πνεύματος και σώματος.
- Αιθέριο έλαιο πλατύφυλλου φασκόμηλου: Για χαλάρωση και ήρεμο ύπνο.
Το αιθέριο έλαιο λεβάντας είναι ένα πολυλειτουργικό φυσικό προϊόν με αποδεδειγμένα οφέλη για το δέρμα, ενώ συμβάλλει στη χαλάρωση πνεύματος και σώματος. Από την επούλωση πληγών και την αντιμετώπιση ακμής μέχρι τη μείωση του άγχους και τη βελτίωση του ύπνου, η λεβάντα προσφέρει μια ολιστική προσέγγιση σε θέματα ευεξίας. Δοκιμάστε τα βιολογικά προϊόντα της Alembicon και μοιραστείτε την εμπειρία σας στο alembicon.gr!
Πηγές – Βιβλιογραφία:
[1] Cavanagh, H. M. A., & Wilkinson, J. M. (2002). Phytotherapy Research, 16(4), 301-308.
[2] Koulivand, P. H., et al. (2013). Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2013, 681304.
[3] Sayorwan, W., et al. (2012). The effects of lavender oil inhalation on emotional states, autonomic nervous system, and brain electrical activity. Journal of the Medical Association of Thailand, 95(4), 598-606.
[4] Sasannejad, P., et al. (2012). Lavender essential oil in the treatment of migraine headache: A placebo-controlled clinical trial. European Neurology, 67(5), 288-291.